İnsansı Robotlarda Yeni Dönem Başlıyor

İnsansı robotlar için yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Teknoloji dünyasının önde gelen robotik şirketlerinden gelen açıklamalar yapay zekânın yalnızca konuşan ve yazan bir yazılım olmaktan çıkıp fiziksel dünyayı algılayan, karar veren ve harekete geçen robotlara dönüşebileceğine işaret ediyor. Peki gerçekten robotların ChatGPT anı yaklaşıyor mu?

İnsansı Robotlarda Yeni Dönem Başlıyor

Yapay zekâ birkaç yıl içinde sohbet botlarından görsel üretim araçlarına ve metin yazabilen sistemlere kadar hayatın pek çok alanına girdi. Şimdi ise teknoloji dünyasında yeni bir dönüşümün eşiğine gelindiği düşünülüyor. Bu kez gelişmeler bilgisayar ekranında değil fiziksel dünyada yaşanabilir.

Yapay zekânın giderek daha gelişmiş hale gelmesiyle birlikte insansı robotlar da daha karmaşık görevleri anlayabilen ve yerine getirebilen sistemlere dönüşüyor. Teknoloji şirketlerinin yatırımları ve yeni nesil robotların yetenekleri, robotların günlük yaşamda ve çalışma hayatında daha görünür hale geleceği yeni bir dönemin başladığına işaret ediyor.

Asıl devrim robotun gövdesinde değil beyninde

Burada önemli olan nokta insansı robotların yeni ortaya çıkmış olması değil. Robotlar fabrikalarda onlarca yıldır kullanılıyor. Otomotiv üretim hatlarında kaynak yapan, boya atan veya parçaları taşıyan robot kollar artık sıradan bir teknoloji. Depolarda çalışan otonom sistemler de yeni değil.

Asıl değişim robotların önceden tanımlanmış görevleri yerine getiren makineler olmaktan çıkıp çevresini yorumlayabilen genel amaçlı sistemlere dönüşmesi. Bir robotun masanın üzerindeki kırmızı bardağı al komutunu yerine getirmesi ilk bakışta basit görünebilir. Ancak bunun arkasında oldukça karmaşık bir süreç bulunuyor.

Robot önce masayı görmeli. Bardağı diğer nesnelerden ayırt etmeli. Kırmızı kavramını anlamalı. Bardağın nerede olduğunu hesaplamalı. Elini doğru noktaya götürmeli. Nesnenin ağırlığını ve şeklini tahmin etmeli. Kavrama kuvvetini ayarlamalı ve ardından bardağı düşürmeden taşımalı.

İşte sektörün embodied AI olarak adlandırdığı yaklaşım tam olarak burada devreye giriyor. Yapay zekâ artık yalnızca ne söylemesi gerektiğini değil fiziksel dünyada ne yapması gerektiğini de öğrenmeye çalışıyor.

Çin robot yarışında neden bu kadar öne çıktı?

Bu dönüşümün en dikkat çekici merkezlerinden biri Çin. Pekin'deki Dünya Robot Konferansı'nda yüzlerce Çinli şirket robotik alanındaki ürünlerini sergiliyor. Sergide insansı robotlardan dört ayaklı robotlara, yaşlı bakım sistemlerinden lojistik robotlarına kadar çok farklı teknolojiler bulunuyor.

Çin'in avantajı yalnızca robot geliştirebilmesi değil. Ülke aynı zamanda robotların seri üretimini gerçekleştirebilecek devasa bir sanayi altyapısına sahip. Bu nedenle yapay zekâ ile robotik teknolojisinin birleşmesi Çin açısından özellikle önemli.

2027 gerçekten dönüm noktası olabilir mi?

Burada biraz temkinli olmak gerekiyor. Teknoloji şirketlerinin geleceğe ilişkin tahminleri her zaman gerçekleşmiyor. Daha önce de insansı robotların çok kısa süre içerisinde milyonlarca insanın yaptığı işleri devralacağı yönünde tahminler yapılmıştı.

Gerçek dünya ise laboratuvardan çok daha karmaşık. Bir robotun kontrollü bir fabrikada belirli bir görevi yerine getirmesi başka bir evin içinde dağınık ortamda çalışması bambaşka. Üstelik robotların fiziksel dünyada hata yapmasının maliyeti de yapay zekânın yanlış bir cümle üretmesinden çok daha yüksek olabilir.

Bu nedenle insansı robotlarda yaşanacak büyük sıçramanın yalnızca daha gelişmiş bir yazılım anlamına gelmeyeceğini unutmamak gerekiyor. Asıl önemli olan yapay zekânın çevresini anlayarak güvenilir ve doğru biçimde fiziksel eyleme dönüşebilmesi.

Robotların ilk durağı evler olmayabilir

Popüler kültür bize yıllardır ev işlerini yapan insansı robotları gösteriyor. Ancak gerçek dünyada robotların ilk büyük kullanım alanının evler olması pek kolay görünmüyor. Çünkü bir ev robot açısından son derece karmaşık bir ortam.

Her ev farklı. Her masa farklı. Her mutfak farklı. İnsanlar eşyaları sürekli farklı yerlere koyuyor. Evcil hayvanlar hareket ediyor. Çocuklar ortalıkta dolaşıyor. Buna karşılık fabrikalar depolar mağazalar ve lojistik merkezleri çok daha kontrollü ortamlar. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda insansı robotların depo üretim lojistik perakende ve hizmet sektörlerinde daha hızlı yayılması şaşırtıcı olmayacaktır.

Asıl rekabet yapay zeka ile robotik arasında değil

Burada daha büyük bir değişim yaşanıyor. Yapay zekâ robotik çip teknolojileri ve enerji altyapısı giderek tek bir ekosisteme dönüşüyor.

Daha akıllı robotlar için daha güçlü işlemciler gerekiyor. Daha güçlü işlemciler için daha fazla enerji gerekiyor. Daha fazla robot için daha büyük veri merkezleri ve üretim kapasitesi gerekiyor. Daha iyi robotlar için ise gerçek dünyadan daha fazla veri toplanması gerekiyor. Dolayısıyla bugün robot teknolojisi diye baktığımız şey aslında çok daha büyük bir teknolojik dönüşümün parçası.

Geleceğin bilgisayarı yürüyebilir

Birkaç yıl önce yapay zekâ bilgisayarları değiştirecek dediğimizde bunun anlamı çoğunlukla yazılım dünyasındaki dönüşümdü.

Bugün ise çok daha farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Yapay zekâ önce bilgisayarın içine girdi. Sonra telefonlara taşındı. Şimdi ise fiziksel bir gövde kazanıyor. Bu nedenle insansı robotları yalnızca yeni bir teknoloji ürünü olarak görmek eksik kalabilir. Asıl önemli gelişme yapay zekânın fiziksel dünyaya açılması.

ChatGPT'nin ortaya çıkışı insanın makineyle iletişim biçimini değiştirdi. Robotik alandaki bir sonraki büyük kırılma ise insanın makineyle çalışma biçimini değiştirebilir. Bugün bir yapay zekâya bana bir rapor hazırla diyebiliyoruz.

Gelecekte aynı mantıkla bir robota depoyu düzenle masayı hazırla bu ürünleri raflara yerleştir veya üretim hattındaki şu parçaları kontrol et demek mümkün olabilir. Ancak bunun gerçekleşmesi için yalnızca daha iyi yapay zekâ modelleri yeterli değil.

Robotların görmesi anlaması hareket etmesi hata yapmayı öğrenmesi ve en önemlisi güvenilir olması gerekiyor.

Bu nedenle 2027 için yapılan öngörüleri kesin bir tarih olarak değil, insansı robotların yeteneklerinde önemli bir sıçramanın yaşanabileceğine ve yeni bir teknolojik dönemin yaklaşmakta olduğuna dair güçlü bir işaret olarak değerlendirmek daha doğru.

Belki 2027de olmayacak.

Belki 2028de gerçekleşecek.

Belki de sektörün beklediğinden daha uzun sürecek.

Fakat yön belli. Yapay zekâ artık yalnızca konuşmak istemiyor. Dünyaya dokunmak istiyor.

Ve Kioskla açısından asıl dikkat çekici soru da burada başlıyor. Bir gün bilgisayarımızın başına oturmak yerine bilgisayarımızın ayağa kalkıp yanımıza geldiğini görürsek teknolojiye hâlâ bilgisayar demeye devam edecek miyiz?