Maraş Dondurmada Sahneyi Niğdeye mi Kaptırıyor?

Türkiye'de dondurma denince ilk akla gelen Maraş olsada Niğde'nin Çamardı ilçesinde 1970'lerden bu yana usta-çırak ilişkisiyle büyüyen bir dondurmacılık kültürü var. Bugün Çamardılı dondurmacılar Türkiye'nin dört bir yanında faaliyet gösteriyor, yeni tatlar geliştiriyor ve artık kendi dondurmalarını ulusal ölçekte tanıtmak için festivalden fuara uzanan güçlü bir organizasyon kuruyor.

Maraş Dondurması elbette yalnızca bir lezzet değil, yıllar içinde güçlü bir şehir markasına dönüşmüş durumda. Üstelik “Maraş Dondurması”, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2018 yılında coğrafi işaret ile de tescil edilmiş durumda.

Peki ya Niğde?

Aslında Türkiye'nin dondurma hikâyesinde uzun zamandır göz önünde olmayan, ancak sektörün içinde oldukça güçlü bir üretici topluluğuna sahip başka bir merkez var. Hikâye 1970'lerde başlıyor. Çamardı'da dondurmacılığın geçmişi yaklaşık yarım asır öncesine dayanıyor.

Çamardı Belediye Başkanı Ali Pınar'ın 2025 yılında yaptığı açıklamaya göre ilçedeki dondurmacılık kültürü 1970'lerde başlayan usta-çırak ilişkisiyle gelişti. Bugün ise ilçede ve Çamardı kökenli üreticiler arasında 10 bini aşkın kayıtlı dondurma üreticisi bulunduğunu ifade ediyor. Aynı açıklamada Çamardılı dondurmacıların Türkiye genelinde bayilik ve tonaj açısından önemli bir üretim gücüne sahip olduğu belirtiliyor. Bu rakamı bağımsız bir resmî sektör istatistiği olarak değil, Çamardı Belediye Başkanı ve Çamardı Dondurmacılar Derneği Başkanı'nın açıklaması olarak kioskluyoruz. Ancak rakamın kendisinden bağımsız olarak, Çamardı'nın dondurmacılık konusunda ciddi bir meslek kültürü oluşturduğunu da görüyoruz.

Niğdeli dondurmacı Limone Gelato'nun sahibi Yunus Emre Öcal, bu durumu kendi deneyimleri üzerinden anlatıyor. Öcal'a göre Niğde'de dondurmacılık o kadar yaygın bir meslek ki, Niğdelilerin önemli bir bölümü geçimini bu işten sağlıyor. Üstelik bu yoğunluk yalnızca memleketleriyle sınırlı değil.

Öcal, İstanbul'da kendilerinin faaliyet gösterdiği küçük bir semtte bile yalnızca Niğdeli beş farklı dondurmacı bulunduğunu söylüyor.

Bu örnek, Çamardı ve Niğde merkezli dondurmacılık kültürünün nasıl bir usta, işletmeci ve girişimci ağı oluşturduğunu anlamak açısından önemli.

Çünkü burada tek tek dondurmacılardan çok daha büyük bir yapıdan söz ediliyor: Memleketten farklı şehirlere taşınan, usta-çırak ilişkisiyle aktarılan ve nesiller boyunca sürdürülen bir meslek kültürü.

Çamardı Dondurması Neden Dikkat Çekiyor?

Bugün ise bu gelenek artık yeni bir marka hikâyesine dönüşüyor. Çamardılı ustaların hikâyesini ilginç kılan yalnızca üretim sayıları değil. Yöresel ürünleri dondurmayla buluşturmaları.

Çamardı Dondurmacılar Derneği Başkanı ve dondurma ustası Yasin Kürkçü'nün açıklamalarına göre bölgede Niğde'nin sarı ve mor patateslerinden, misket elmasından, köfterinden ve farklı yöresel ürünlerinden dondurmalar geliştiriliyor. Daha önce reyhanlı ve farklı aromalarla da çalışmalar yapıldığı biliniyor. Hatta bu yaratıcılık son dönemde Niğde Gazozu'na kadar uzanmış durumda.

Yasin Kürkçü tarafından geliştirilen Niğde Gazozlu Dondurma ise sosyal medya üzerinden müşterilerinden gelen talepler üzerine ortaya çıkıyor. Patatesli dondurma da Çamardılı ustaların yöresel ürünleri dondurmayla buluşturduğu yine sıra dışı örneklerden biri.

Yani burada yalnızca “biz de dondurma yapıyoruz” diyen bir üretici topluluğundan söz etmiyoruz. Kendi yöresel kimliğini dondurmanın içine taşıyan bir gastronomi anlayışından söz ediyoruz.

Niğde Dondurmayı Artık Festivalle Anlatıyor

Çamardı'nın dondurmacılık geleneği son yıllarda daha görünür hale gelirken, Niğde'deki yerel yönetimler de bu potansiyeli turizm ve gastronomiyle birleştirmeye başladı. Bunun en güncel örneği, 31 Temmuz–2 Ağustos 2026 tarihleri arasında düzenlenen Dağ, Doğa ve Dondurma Festivali.

Niğde Valiliği, Niğde Belediyesi, Çamardı Kaymakamlığı, Çamardı Belediyesi ve Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen festivalin amaçlarından biri, Çamardı dondurmasını ulusal ölçekte tanıtmak olarak açıklandı. Festival kapsamında dondurma yarışmaları, yöresel ürün ikramları ve farklı etkinlikler düzenlendi. Üstelik bu yalnızca bir yaz festivali olarak kalacak gibi de görünmüyor.

Çamardı Belediyesi'nin ev sahipliğinde 19–21 Kasım 2026 tarihlerinde üçüncü Geleneksel Çamardı Dondurma Fuarı düzenlenmesi de planlanıyor. Fuarda dondurma aromaları, katkı ve karışımları, soslar, külah çeşitleri, dondurma makineleri ve yardımcı ekipmanların sergilenmesi de öngörülüyor.

Başka bir ifadeyle Niğde, dondurmayı yalnızca bir yöresel tat olarak değil, bir sektör ve ekonomik değer alanı olarak da konumlandırmaya çalışıyor.

Maraş'ın Karşısına Niğde mi Çıkıyor?

Aslında mesele tam olarak bu değil. Çünkü Maraş'ın elinde çok güçlü bir marka bilinirliği, köklü bir ürün kimliği ve coğrafi işaret tescili var.

Niğde'nin Çamardı tarafındaki hikâyesi ise başka bir yerden güçleniyor. Üretici ağı, usta-çırak geleneği ve Çamardı'daki dondurmacılık geleneğinin en dikkat çekici taraflarından biri de mesleğin ilçenin sınırlarını aşarak Türkiye'nin farklı kentlerine yayılmış olması. Türkiye'nin farklı şehirlerine yayılan işletmeler, yöresel malzemelerle geliştirilen yeni çeşitler Kioskla 'nın kulağına kadar geldi.

Aslında bu hikâye yeni de değil. Yaklaşık yarım asırlık bir geçmişten söz ediyoruz. Niğde'nin dondurma geleneği üzerine yapılan akademik çalışmalarda da Çamardı Dondurması, bölgenin gastronomik değerlerinden biri olarak da ele alınıyor. Fakat gittikçe yayılan ve tanıtım çalışmalarına hız verilen bir noktadan daha görünür hale geliyor.

Çamardı Belediye Başkanı Ali Pınar'ın açıklamalarında bu yaygınlığın ölçeğine dikkat çekilirken, Başkan Pınar, Türkiye genelinde 10 bini aşkın Çamardılı dondurma üreticisi bulunduğunu ifade etti.  Yunus Emre Öcal'ın sahadan verdiği örnek de bu üretici ağının günlük hayattaki karşılığını göstermesi açısından aslında oldukça dikkat çekici.

Dolayısıyla belki de yanlış soruyu soruyoruz.

“Maraş mı, Niğde mi?” Yerine;

“Türkiye'nin dondurma haritasında bugüne kadar neden yalnızca Maraş'ı gördük?” Neden Niğde'yi görmedik? diye sormak daha doğru olabilir.

Türkiye'de Dondurmanın Hikâyesi Yeniden Mi Yazılıyor?

Maraş Dondurması, Türkiye'nin dondurma konusunda dünyaya açılan en güçlü marka hikâyelerinden birini çoktan yazdı. Çamardı ise şimdi kendi hikâyesini yazmaya çalışıyor. Üstelik elinde küçümsenmeyecek de bir miras var. Yaklaşık yarım asırlık üretim kültürü, usta-çırak geleneği, Türkiye'nin farklı kentlerine yayılan dondurmacılar ve yöresel ürünlerle geliştirilen sıra dışı tatlar.

Belki de Niğde'nin önündeki asıl mesele yalnızca dondurma yapmak değil. Kendi dondurmasını bir marka haline getirmek. Çünkü Türkiye'de dondurma denince Maraş'ın adı hâlâ ilk sırada akla geliyor. Çamardı'nın hikâyesi ise bize şunu gösteriyor. Sahne sandığımızdan daha kalabalık. Ve belki de önümüzdeki yıllarda dondurma denince yalnızca “Maraş” demeyeceğiz. “Çamardı” da diyeceğiz.

Kioskla Özel